Met een ligbed in de tuin maak je een fijne plek om buiten te liggen
Een ligbed staat al snel in de zon, maar een fijne plek hangt ook af van de ruimte eromheen, de ondergrond en de route door je tuin. Met een paar praktische keuzes richt je een rustplek in die prettig ligt en de rest van de tuin bruikbaar laat.
Je wilt buiten kunnen liggen, maar niet ten koste van een doorgang, border of plek waar regenwater weg kan. Kijk daarom eerst hoe je de tuin gebruikt en waar de zon gedurende de dag valt. Daarna kun je het ligbed kiezen en de plek testen voordat je iets verplaatst of aanlegt. De afmetingen die je nodig hebt, hangen af van het model en jouw tuin; er is geen vaste maat die voor iedere situatie werkt.
Waar past een ligbed in jouw tuin?
Begin met je dagelijkse routes. Loop je met een gieter langs de border, wil je via de tuin bij de schuur komen of gebruik je de achterdeur vaak? Een ligbed hoort die bewegingen niet te blokkeren. Kijk ook naar deuren, ramen en de plek waar je graag zit. Een rusthoek hoeft niet midden in de tuin te liggen: een hoek naast een haag of border kan juist beschut aanvoelen, zolang je er gemakkelijk bij kunt.
Let vervolgens op de zon. De stand verandert gedurende de dag en door het seizoen. Een zonnige plek in de ochtend kan later op de dag juist schaduw krijgen van een muur of boom. Ga op verschillende momenten even op de beoogde plek zitten of liggen. Zo merk je of je schaduw, privacy of juist licht mist. Weeronline legt uit dat zonkracht vanaf 3 al huidbeschadiging kan veroorzaken; controleer daarom de zonkracht en reken niet op bewolking of schaduw als volledige bescherming. Het advies is vanaf zonkracht 3 te weren, bedekken of smeren, zoals beschreven door Weeronline over zonkracht en UV-straling.
Welke criteria bepalen de beste plek?
Meet het ligbed zelf en denk na over hoe je het gebruikt. Een verstelbare rugleuning vraagt ruimte wanneer je die naar achteren zet. Wielen, een voetensteun of een parasol kunnen eveneens extra ruimte nodig maken. Noteer de maten van het gekozen model, maar behandel ze als productafmetingen, niet als vaste ontwerpstandaard voor tuinen. Plak desnoods de omtrek met krijt of leg tijdelijk een doek neer. Loop eromheen en test of je er comfortabel bij kunt.
Kijk naar de bodem. Op een terras staat een ligbed doorgaans vlak, maar tegels kunnen glad worden en voegen kunnen ongelijk liggen. Op gras is het belangrijk te controleren of de poten stevig blijven staan. Grind of andere halfverharding kan water doorlaten, maar moet voldoende stabiel zijn voor de poten. Wil je een pad naar het ligbed maken, kies dan een route die bij de rest van de tuin past; bij een grindpad kun je rekening houden met de aandachtspunten voor grind in de tuin aanleggen.
Denk ook aan regenwater. Een meubel hoeft niet automatisch op een groot betegeld vlak te staan. Milieu Centraal adviseert om verharding te beperken: als vuistregel noemt de organisatie niet meer dan 15 m² aan (half)verharding en, bij tuinen groter dan 15 m², minstens 80% groen voor het overige deel. Dit zijn aanbevelingen voor de watervriendelijke inrichting van de tuin, geen verplichte ligbedmaten of regels voor elk perceel. De uitleg staat bij Milieu Centraal over wateroverlast en een groene tuin.
Welke mogelijkheden kun je vergelijken?
Een ligbed kan op een terras, op gras, op een balkon of in een beschutte hoek staan. Vergelijk de opties niet alleen op uitstraling, maar ook op gebruik en onderhoud.
- Bestaand terras: vaak vlak en direct bereikbaar. Controleer of het ligbed doorgang of zitruimte wegneemt en of het oppervlak in de zon heet wordt.
- Gras: sluit aan op een groene tuin en vraagt geen nieuw verhard oppervlak. Controleer de stevigheid van de bodem en houd rekening met mogelijke afdrukken of nat gras.
- Halfverharding: bijvoorbeeld grind, laat volgens Milieu Centraal regenwater door. De ondergrond moet wel stabiel genoeg zijn voor het gekozen meubel; een losse laag kan anders verschuiven.
- Beschutte hoek: kan meer privacy geven, bijvoorbeeld bij een haag of prieel. Controleer of er voldoende lucht en loopruimte blijft en of de plek niet langdurig vochtig is.
Een houten vlonder is nog een mogelijkheid als je bewust een duidelijke ligplek wilt maken. Milieu Centraal adviseert bij een houten vlonder als pad of terras een onverharde ondergrond, zodat water kan wegstromen. De organisatie noemt FSC- of PEFC-gecertificeerd hout als opties. Een vlonder is dus niet alleen een meubelkeuze: bedenk ook hoe de bodem eronder en de aansluiting op de tuin eruitzien. Bij die afweging helpt het om mee te nemen hoe je een vlonder in de tuin zorgvuldig aanlegt.
Hoe richt je de ligplek stap voor stap in?
- Bepaal het gebruik. Wil je vooral lezen, kort uitrusten of met meerdere mensen buiten liggen? Schrijf op welke momenten je de plek gebruikt en hoeveel zon of schaduw je dan wilt.
- Kies twee mogelijke plekken. Let op looproutes, deuren, inkijk, beplanting en de afstand tot je huis. Als je overweegt een overkapping of beschutte zitplek te maken, kan ook de positie van een prieel in de tuin invloed hebben op de lichtinval.
- Meet en markeer. Meet het ligbed zoals het volgens de productinformatie wordt gebruikt. Markeer de ruimte op de grond en loop eromheen. Gebruik geen algemene maat als norm: het model en de indeling bepalen hoeveel plek nodig is.
- Test de standplaats. Zet het ligbed tijdelijk neer of gebruik een vergelijkbare markering. Controleer op verschillende momenten van de dag de zon, schaduw en privacy. Kijk ook of je het meubel kunt verplaatsen wanneer je daar behoefte aan hebt.
- Pas de ondergrond alleen aan als dat nodig is. Een vlakke plek kan prettig zijn, maar extra bestrating is niet vanzelfsprekend nodig. Milieu Centraal noemt halfverharding, een tredpad en waterdoorlatende bestrating als alternatieven voor volledig gesloten bestrating. Op de pagina over milieuvriendelijke bestrating staat ook dat een groenstrook langs een terras water kan opvangen dat anders van de verharding afstroomt.
Hoe controleer je of de plek goed werkt?
Gebruik de plek een paar keer voordat je de tuin definitief aanpast. Kun je het ligbed zonder gedoe bereiken? Blijft er genoeg ruimte over om erlangs te lopen? Kun je de rugleuning verstellen en het meubel zo nodig verplaatsen? Let na een regenbui op plassen of wegzakkende poten. Als er water blijft staan, verplaats het ligbed of onderzoek eerst hoe het water op die plek wordt afgevoerd.
Controleer daarnaast of de standplaats je uitnodigt om de tuin te gebruiken zonder dat je de rest uit het oog verliest. Een ligbed naast een border kan een prettige overgang vormen tussen terras en groen, maar mag geen beplanting platdrukken of de toegang tot een kraan blokkeren. Wanneer je de plek aanpast, bewaak dan het evenwicht tussen zit- en loopruimte en groen. Een tuinontwerp begint met hoe je de ruimte dagelijks gebruikt; neem daarom de ligplek mee in het geheel van een tuin ontwerpen die bij je dagelijks leven past.
Pas de indeling aan als de plek op een ander moment van de dag te heet, te nat of onpraktisch blijkt. Een kleine verschuiving kan al verschil maken, zonder dat je meteen tegels hoeft te leggen of beplanting moet verwijderen. Zo kies je een ligbedplek op basis van de tuin die je hebt en het gebruik dat je ervan wilt maken.
Veelgestelde vragen
Kan een ligbed op gras staan?
Dat kan, zolang de ondergrond redelijk vlak en stevig is en de poten niet wegzakken. Controleer na regen of het gras drassig blijft en of het ligbed stabiel staat wanneer je erop gaat liggen. Gras kan bovendien afdrukken krijgen. Verplaats het meubel zo nodig af en toe, en kies een andere plek als het gras eronder langdurig nat of kaal wordt.
Is een plek in de volle zon geschikt voor een ligbed?
Dat hangt af van het tijdstip en hoeveel schaduw je prettig vindt. Volle zon kan aangenaam zijn, maar biedt geen bescherming tegen UV-straling. Weeronline vermeldt dat zonkracht vanaf 3 al huidbeschadiging kan veroorzaken en dat zonkracht ook in de schaduw of bij bewolking aanwezig kan zijn. Richt de plek daarom zo in dat je ook schaduw kunt opzoeken.
Hoeveel ruimte moet ik rond een ligbed vrijhouden?
Er is geen universele vrije maat die voor elk model en elke tuin past. Meet het ligbed in de stand waarin je het wilt gebruiken, inclusief de ruimte die een verstelbare rugleuning inneemt. Houd ook rekening met de route erlangs, openslaande deuren, planten en andere meubels. Met een tijdelijke markering op de grond merk je snel of de plek in het dagelijks gebruik ruim genoeg is.
Moet ik de tuin bestraten voor een ligbed?
Nee, een ligbed kan ook op een geschikte grasplek of op een bestaande halfverharde ondergrond staan. Extra bestrating is vooral handig als je een vlakke, stabiele standplaats nodig hebt, maar het kan regenwater minder ruimte geven om in de bodem te zakken. Milieu Centraal adviseert daarom verharding in de tuin te beperken en waar mogelijk waterdoorlatende oplossingen te overwegen.
In de rubriek Tuinontwerp